April 9, 2024

Игуменот Михаило Биковиќ , поглавар на манастирот Јованја, е брат на многу популарниот Србски актер Милош Биковиќ . Игуменот Михаило во едно од ретките интервјуа што ги дал откри како било растењето во Сараево, зошто првпат влегол во црквата, зошто смртта на крстот е толку страшна…

ДЕТСТВО Преместувањето од едно до друго место значеше дека не можете никаде да пуштите корени. Таман да се сместиме некаде, се преселувавме на ново место. Цел живот бевме кираџии. Можеби тоа е причината што кога растев, почнав да барам нешто што е трајно. Бев разочаран од меѓучовечките односи бидејќи видов дека човекот е релативен и дека и да се потпреме на него може да ни се оттргни и да ја изгубиме поддршката под нозете.

Тоа постојано чувство на губење поддршка под моите нозе роди желба за нешто апсолутно и трајно. За нешто што нема да ми побегне.
Моите двапати се разведува, двапати се земаа. Брат ми Милош е од нивниот втор брак… од ист татко и иста мајка… Првиот развод им беше на мои 5 години, а вториот на 16, а брат ми само 6 месеци. Сите тие се длабоки лузни.

Но, да не се случеше сето тоа, можеби никогаш немаше да размислувам за некој друг. Сфатив дека Ајнштајн погрешил во неговата Теорија на релативноста. Кога кажа дека се е релативно, не кажа целосна теоријата. Комплетната теорија би гласела – Сè е релативно, освен апсолутното.

ЗА САРАЕВО Во тоа време, не се гледаше на националната припадност. Таму одев во градинка и основно училиште. Ме дискриминираа, но не по националност, туку затоа што бев дебел. Ме викаа Деба. Тоа повторно ме натера да одлучам повеќе да се дружам со девојки и да бидам нивен пријател.
И знаејќи дека не можам да направам ништо таму, тогаш се обидов да бидам витез. Со други зборови, да ги бранам од другарите кои ги влечеа за коса или ги задеваа… Мислев дека така ќе стекнам симпатии.

ЗА НОВ БЕЛГРАД Преселбата во Нов Белград тогаш ми беше страшно. Зборував со босански акцент – Џес ба – сунѓер, па така ме викаа на училиште… уште бев дебел.
Не знаев како да стигнам од 45 блок до центар топка. Една година не можев да се излезам од центарот на градот. Не знаев да користам телефон бидејќи живеевме без телефон во Сараево.
Ми требаше време да се навикнам. Веќе бев навикнат да се тепам во Сараево без да се плашам кој е кој, па затоа првата борба во Белград ја имав со најголемиот насилник во моето ново училиште. Сите се прашуваа од каде добив храброст, но тоа беше затоа што не знаев со кого влегувам во конфликт.
Секако дека ме добив ќотек…
Многу брзо се вклопив, после една година веќе зборував со белградски акцент.
Таму се заљубив за прв пат. Подоцна видов дека како што мажот се заљубува во жена, се заљубува и во Бога, но не на ист начин.

Заљубениот човек постојано размислува за предметот на неговиот занес. Значи има паралели за кои може да се каже дека може да се биде заљубен во Бог… Може да се биде заљубен во народот…
Грците имаат седум збора за љубов, така прецизно класифицираат за каква љубов станува збор. Ние во западниот свет имаме само еден збор за љубов и тогаш сè е превртено под него. И тогаш излегува дека љубовта е само интимност. Кога ќе и кажете љубов на денешната младина, тие прво помислуваат на сеkс.
Еве пример… Грците велат агапе, ерос и филео за љубов… Филео е пријателска љубов, агапе е љубов на срцето, возвишена љубов применлива во сите односи меѓу луѓето и исто така значи љубов кон Бога, а ерос е еротска љубов.

РАСТЕЊЕ ВО БЕЛГРАД Седмо одделение, уште бев дебел, 178 висина, 98 кила… не знам белградска мода… уште имам само другарки. И еден ден шетав со другарка ми и таа нешто заплака и кога ги видов солзите тоа беше крајот – се заљубив во тие солзи. Мирно порцеланско лице и се појавија само солзи, а потоа нешто ме пресече. Долго време собрав храброст да и кажам, а таа ми рече – Да би бил послаб
И тоа беше поттик за мене. Дадов се од себе и држев диета и ослабев 18 килограми за три месеци. А генетиката си го направи своето и во тој период пораснав 7 сантиметри. Не можеа да ме препознаат на час.
Но, таа сепак не сакаше ништо… Но, добро, станав полесен, значи поздрав.

ЗА ТРАНСФОРМАЦИЈАТА Бевме во Трст во 1990 година и наеднаш ми дојде идејата дека повеќе не сакам гледам во излозите, што ми беше чудно затоа што бев тврд материјалист. Татко ми работеше во Виена и кога ме носеше во Виена – Маријахилфер Штрасе е моја… вратот ми се врти од гледањето во прозорците. Потоа морам да одам на другата страна за да го исправам вратот од гледање во други излози.
И така тргнав по улица, им реков да пазаруваат и јас ќе одам да го видам градот. Почнав, но не гледам во прозорците, туку во архитектурата… Беше топол ден. Доаѓам до крајот на улицата и гледам, а пред мене е црква. И мојата прва мисла беше – Ајде да влезам во црквата, црквата има дебели ѕидови за да можам да се разладам.
Останувајќи таму пет минути, почувствував таква благодат што добив таква сила што почнав да плачам. Плачев од тага и радост, буквално се тресев од плачење. А тој период бев како камен. Некои од моите роднини умираа и тогаш не можев да пуштам ниту една солза, а еве јас плачам… И така плачам без причина, туку многу пријатно чувство. Полека излегувам од црквата и гледам околу мене и гледам дека боите ми се поубави, кога ќе помислам на луѓето некако ми се подраги. И поради тоа убаво чувство си велам штом дојдам во Белград ќе одам во црква, само да ми се повтори ова.

Секоја недела одев во Соборниот храм… Како што пее хорот – од прв до последен амин, не престанувам да плачам. Не можам да се воздржам. Ништо не знаев, ниту кога треба да се прекрстам, ниту што значи исповед и причест…
Малку по малку ги научив тие правила кај бабите, но не знаев што пее хорот. Сè беше на црковнословенски. Но, интересно е што суштеството почувствувало што се случува таму. После, кога ретроактивно анализирав на кои делови од литургијата најмногу реагирав, видов дека моето битие, се чувствува… Тоа беше симбол на верата…
Милош во една прилика беше во Америка на покана на Ѓоковиќ. Очекував да ми ги каже впечатоците, а Милош ми вели, мислејќи на Америка – Имаат се, но немаат смисла.
ЗА ЛИТУРГИИТЕ Кога научив да се однесувам во црква, за време на полноќна литургија, видов пред мене млад пар како се држат за рака и се бакнуваат. И почнувам да судам – ​​Погледнете како се однесуваат, не треба вака, туку вака… И тогаш ми доаѓа мисла во главата – А зошто прв пат влегов јас во црква… Влегов да се разладам. И тогаш сфатив дека Бог ги повикува сите на кој било начин.

Ние сме временски ограничени суштества, па затоа сме нетрпеливи и би сакале сите луѓе веднаш да бидат онака како што ние ги замислуваме да се однесуваат во црквата. И не е проблем Бог да чека 50 или 70 години ако во последните 5 минути од животот на човекот добие некој што искрено му се обратил.
ЗА ПРИКАЗНАТА КОЈА ЈА НЕ Е ВО БИБЛИЈАТА И СТРАШНАТА СМРТ НА КРСТОТ
Оваа приказна не е во Светото Писмо, но Светото Предание кажува за тоа. Кога Светото семејство бегало од Ирод во Египет, тие биле пресретнати од група бедуини во пустината со намера да ги ограбат. Богородица со себе чувала еден сноп како нешто најскапоцено. А водачот на бандата заинтригиран и пришол и ја скинал за да видам што држи… Кога го видел Господ како бебе, се зачудил од неговата убавина и рекол – Ако самиот Господ слезе од рај, не би бил поубав од ова дете. И поради убавината на ова дете нема да ви направиме ништо. И нареди на својата банда да си оди.

Богородица извика по него – Ова дете нема да ви биде должно.
Триесет години подоцна, десно од Господ на крстот е водачот на разбојниците, а лево од Господ е еден од разбојниците. Таа сцена е многу потресна. Во неколку евангелија е наведено дека оној од левата страна хули на Бога, но само едно евангелие кажува што точно рекол тој разбојник од левата страна.

Тој рече – На толку многу им помогна, сега помогни си себе и нас и симни не од крстот.

Инаку, мора да знаете дека смртта со распнување е страшна и физички и психички.
Кога ќе ти ги дупнат рацете и нозете, не умираш во тој момент, туку имаш големи болки. И знаеш дека никој нема да те симне од крстот. Ти си симнат од крстот само преку смрт. Само кога ќе умреш, те симнуваат од крстот. Тоа е страшен психолошки притисок.
Гледаш во раните и гледаш како крвта полека истекува , а единствено решение ти е крвта што побрзо да истече за побрзо да се умре. Страшно е… И додека виси, тежината на рамената ви ги стеснува белите дробови и здивот ви станува поплиток, а колку е поплиток, толку повеќе се зафаќа паника.

Сега го разбираме тој разбојник лево зошто бара од Господ да им помогне.
Во тој момент и апостолите побегнале од смртен страв. Под крстот стојат само Богородица, бидејќи повеќе не се грижи за својот живот, свети Јован Богослов и неколку жени мироносици.
А еве што прави бандитот од десницата… А тој е само човек и веќе нема авторитет и моќ како водач на банда да ја земе сабјата и да ја реши работата… И тој е закован… Единствениот нешто што го има е авторитетот како водач на тие банди… И го користи за да го прекори својот другар одметник. Прво го брани Господа и на своите им вели – Тој е праведен човек, ништо лошо не направил…
Потоа се исповеда и се покаја- Ние сме грешни луѓе
Ја прифаќа казната – И ние сме праведно казнети…

И на крајот се свртува кон Господа и вели – Спомни ме, Господи, кога ќе дојдеш во царството твое.

Уште денеска ќе бидеш во моето царство…
Гледате двајца мажи, исто страдање, исти стравови… Но, погледнете што прави во последните минути од животот…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *