June 25, 2024

Џејсон Пеџет денес околу себе гледа само математика. Дури и кога ги мие забите, размислува математички – ја пушта чешмата и ја потопува четката во вода 16 пати. Тој е толку опседнат со математиката и разбира толку сложени концепти што го нарекоа гениј.

Сепак, некогашниот продавач од Алјаска не секогаш добро ги користел бројките. Пред нешто помалку од 17 години тој живееше сосема поинаков живот во Вашингтон. Може да се каже дека бев површен. Во тоа време мојот живот се вртеше само околу девојки, забава, пијалоци, мамурлак … само го повторував тоа – рекол еднаш Џејсон.
Не само што не размислувал за математиката, туку не ни ја сакал. Порано велев дека математиката е глупава и се прашував: „Па кој ја користи во реалноста? ‘. Мислев дека сум паметен. Навистина верував во тоа – рече тој.

Но, една ноќ на 13 септември 2002 година, му го промени животот. Џејсон бил нападнат и ограбен од двајца мажи пред бар во кој поминувал време со пријателите. Му ја украле искинатата кожна јакна.
Слушнав и почувствував кога еден од нив истрча зад мене и ме удри во задниот дел од главата . Тогаш видов облак од бела светлина пред мене, како некој штотуку да ме фотографирал. Следно што се сеќавам, бев на колена и ми се врти. Не знаев каде сум, ниту како дојдов – објаснува математичарот.

После тоа бил пренесен во болница каде му било кажано дека имал потрес на мозокот и крварење од бубрезите поради удар во цревата. „Ми дадоа инекција против болки и ме испратија дома“, се сеќава тој. Но, кога се вратил дома, неговото однесување брзо и драматично се променило. Резултатот беше трауматска повреда на мозокот , која може да предизвика опсесивно компулсивно нарушување – OCD.
Се повеќе се плашеше од надворешниот свет, а од дома излегуваше само кога одеше во шопинг. Се сеќавам само дека ставив ќебиња и крпи на сите прозорци во куќата. Дури и сам ја залепив влезната врата со пена – рече еднаш.

Покрај тоа, тој почнал да се плаши од бактерии, кои негативно се одразиле на неговата ќерка која дошла кај него на преговори за старателство со поранешната партнерка. Кога дојде, опсесивно ги измив рацете и чистев. Прво и ги соблеков чевлите, облеков чиста облека и и ги измив рацете – додава тој.
Меѓутоа, додека Паџет ги доживуваше сите негативни последици од неговиот напад, се случи нешто неверојатно – начинот на кој ги гледа работите се промени.

Сè што беше закривено изгледаше како да е малку пикселирано. Водата што минува низ одводот повеќе не изгледаше како мазна, течна работа, туку како да има линии – објаснува тој.
Истото се случи и со облаците, сончевата светлина течеше меѓу дрвјата. За него, светот изгледаше како ретро видео игра.

Бев изненаден и збунет. Беше убаво, но беше и страшно во исто време – вели тој. Поради овие визии, тој почна да размислува за математика и физика. Интернетот му станал вреден извор на информации, па на него читал се повеќе за математиката.
Наиде на веб-страница за фрактали што го интересираа. Тоа е тежок математички концепт кој во најосновна смисла може да се спореди со снегулка. Фрактал е геометриска фигура која може да се разложи на помали делови така што секој од нив е, барем приближно, намалена копија на целината.

Паџет бил фасциниран од овој концепт, но не знаел како да го опише се додека еден ден неговата ќерка го прашала како работи ТВ. Кога гледате на ТВ екранот и гледате круг, тоа всушност не е круг. Направен е од правоаголник или квадрат и, ако погледнете внимателно, работ на кругот создава цик-цак. Можете да ги земете тие пиксели и да ги исечете на половина. Ќе се приближувате сè поблиску до совршениот круг, но всушност никогаш нема да го достигнете затоа што можете да продолжите да ги преполовувате пикселите колку што сакате за да се подобри резолуцијата. Но никогаш нема да добиете совршен круг – објаснува тој.

После тоа, тој едноставно мораше дополнително да го истражува овој интригантен концепт. Затоа почнал да црта.
Имав илјада или повеќе цртежи на кругови, фрактали, секоја форма што успеав да ја нацртам. Само така можев ефективно да го пренесам она што го видов – вели Џејсон.
Тој верувал дека неговите цртежи „го држат клучот за универзумот“ и дека се толку важни што тој мора секогаш да ги носи со себе.

Еден ден додека бил на екскурзија , еден човек му пришол и му рекол дека цртежите изгледаат математички.
Се обидувам да ја опишам дискретната структура на просторното време врз основа на должината на Планк (мала мерна единица развиена од физичарот Макс Планк) и квантните црни дупки – му рекол Паџет.

Се испоставило дека човекот бил физичар и ја препознал математиката на високо ниво што ја нацртал Паџет. Тој го покани да дојде на часови по математика, што доведе да се запише на колеџ , каде што почна да го учи јазикот што му беше потребен за да ја опише својата опсесија.
По три и пол години , факултетот целосно му го промени животот. Почнал да добива психолошка помош за неговата ОКП, па дури запознал девојка која во блиска иднина би требало да му стане сопруга.

За да дознае повеќе за неговата состојба, тој често барал информации на интернет и наишол на Берит Брогаард, когнитивен невролог кој работи на Универзитетот во Мајами.
Разговарале неколку часа на телефон и од тие разговори Брогард претпоставил дека Паџет има синестезија – невролошки феномен во кој сетилата се обединуваат и се испреплетуваат.

Состојбата е предизвикана од врски помеѓу делови од мозокот што другите луѓе ги немаат.
Брогард верува дека повредата на мозокот што ја претрпел Паџет го предизвикала да развие форма на синестезија во која одредени работи стимулираат визии за математички формули или геометриски форми. За да ги тестира овие идеи, таа го донела во единицата за истражување на мозокот на Универзитетот Аалто во Хелсинки, каде што бил подложен на серија истражувања.

Додека тој беше во скенерот за магнетна резонанца, стотици равенки, вклучително и лажни, блеснаа на екранот пред неговите очи. Истражувачите потоа погледнаа кои делови од неговиот мозок светат како одговор.
Двајцата мажи кои го нападнаа таа кобна септемвриска ноќ никогаш не беа осудени и покрај тоа што тој ги идентификуваше и поднесе обвинение.

Години подоцна, еден од мажите кои го нападнаа, Брејди Симонс, му испрати писмо со извинување во кое пишуваше дека се лекува од зависност.

Сега сум сосема друга личност. „Кога ќе погледнам наназад каков бев во минатото, едноставно не сакам и не можам да го видам тоа“, рече Брејди, пишува Би-би-си .

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *